Architektura romańska – rzeźba i malarstwo (s. historii sztuki) – 8.11.2023 r.

Z wykładu, który poprowadził ks. Jarosław Bogacz, dowiedzieliśmy się jak niewiele artefaktów z tego okresu dotrwało do naszych czasów. Zachowało się trochę fresków, ale obrazów tablicowych, z tego okresu brak. Antyfonarz, książka w formie woluminu klejona na grzbiecie w zbiorach Katedry Gnieźnieńskiej. Zachował się egzemplarz Tory – zwój starożytny. Księgi Biblios – Biblia czyli zwoje. Biblios to także roślina czyli papirus, materiał łatwy do uzyskania w tamtych czasach. Pisano i malowano na papierze z lnu, a także ze szmat. Najstarsze zachowane woluminy pochodzą z VIII i IX wieku. Oglądaliśmy na ekranie przepiękne zdjęcia z woluminu Antyfonarz.

  • Antyfona pieśń słowa i nuty przepięknie ozdobione motywami roślinnymi na marginesie oraz wycyzelowana pierwsza litera.
  • Ewangeliarz, św. Łukasza, Mateusza
  • Codex Aureus czyli złoty kodeks gnieźnieński in. Ewangeliarz Gnieźnieński, wolumin spięty w grzbiecie.
  • Graduał – Skryptorium Karolińskie z VIII wieku.

Mieliśmy okazję obejrzeć zachowane do dzisiaj malarstwo iluminatorskie przedstawione na drzwiach z brązu, do naszych czasów zachowały się tylko trzy takie artefakty.

  • w Hildesheim, spiżowe drzwi św. Bernwarda z rzeźbionymi scenami biblijnymi Starego i Nowego Testamentu z 1015 r.
  • w Gnieźnie, tzw. Drzwi Gnieźnieńskie lub Drzwi św. Wojciecha wykonane około 1170 roku.
  • Drzwi Płockie wywiezione do Nowogrodu, dziś w Płocku jest kopia.

Oglądaliśmy Kolumnę Trajana zachowaną w Rzymie, wzniesioną w 113 roku dla upamiętnienia zwycięstw cesarza nad Dakami. Zachowały się Krzyże Romańskie, rzeźby w tym okresie uosabiające bóstwo, Krzyż jest Tronem Chwały, Chrystus Tronujący na Krzyżu z koroną królewską.

Na tym zakończył się interesujący wykład. Spotkamy się za 4 tygodnie.

Tekst i zdjęcia przygotowała Bogusława Łyskawa